Mimo znaczącego zwiększenia skuteczności leczenia chorób nowotworowych i przedłużania życia osób dotkniętych tą chorobą – rak nadal jest złowieszczym pojęciem zarówno dla osób dotkniętych tym schorzeniem, jak i dla ich rodzin i innych osób z otoczenia chorego. Choroba ta wywołuje strach, ponieważ kojarzy się z bólem, kalectwem i śmiercią. Schorzenie nowotworowe traktowane są, jako kara i w przeciwieństwie do innych chorób często bardzo długo ukrywane są przed osobami z rodziny.
Wcale nie musi tak być! Możemy, a raczej musimy uchronić się przed chorobami narządów rodnych w każdy dostępny sposób.
Dzisiaj pragnę skupić się na samobadaniu piersi, czyli na zupełnie darmowej metodzie profilaktyki nowotworów.
Samobadanie piersi to technika nieinwazyjnego wczesnego wykrywania zmian w obrębie sutka. Kobiety mogą wykonywać ją samodzielnie w domu, a czas jej trwania to około 15 minut poświęcone raz w miesiącu w pierwszej fazie cyklu miesiączkowego. Wystarczy, że raz zapiszemy w pamięci telefonu komórkowego hasło przypominające o samobadaniu piersi na przykład o godzinie 20, a każdego miesiąca otrzymamy przypomnienie w wybrany przez nas dzień. To duże ułatwienie i wygoda, a przede wszystkim skończy się wykręcanie się przed samobadaniem; że zapomniałam, że nie miałam już siły przed snem, że nie bardzo wiedziałam jak to zrobić. Spróbowałam osobiście i z powodzeniem mogę polecić metodę z przypomnieniem telefonicznym każdej kobiecie. Miesiąc po miesiącu będzie nam coraz łatwiej badać się, bo będzie to zakodowane już w naszej pamięci, wpisane w kanon obowiązkowych czynności. Dodatkowo coraz lepiej będziemy poznawały budowę i strukturę naszych piersi.
Technika samokontroli polega na oglądaniu i badaniu palpacyjnym piersi. Rozpoczyna się ją od oglądania piersi przed lustrem w trzech pozycjach:
- z rękoma za głową,
- z rękoma na biodrach,
- i z rękoma luźno ułożonymi wzdłuż ciała.
Na co trzeba zwrócić uwagę? Przede wszystkim na kształt piersi, na symetrię, usytuowanie brodawek, występowanie obrzęków, zmian zabarwienia skóry oraz wycieku z brodawek. Wszelkie niepokojące objawy wizualne skonsultujmy z lekarzem.
Następnym etapem samobadania piersi jest badanie dotykiem, czyli tak zwane badanie palpacyjne. Ma ono na celu wyszukiwanie zmian w postaci guzka w strukturze piersi i wokół obszarów pachowych. Ta część badania podzielona jest na dwa etapy; w pozycji stojącej i na leżąco.
1. Faza pierwsza polega na tym, iż dłonią badana jest ściana klatki piersiowej i pach. Tak samo lewa strona jak i prawa. Dłonie przesuwamy wzdłuż obojczyka i w dół poprzez ścianę klatki piersiowej/piersi aż do brodawki. Spłaszczamy dłonią pierś przesuwając z góry na dół centymetr po centymetrze. Możemy wykonywać przy tym badaniu ruchy kuliste palcami. Na koniec sprawdzamy także obszar pod pachami. Ściśnij także brodawkę, zobacz czy nie wydziela się z niej płyn. Należy pamiętać, że badanie na stojąco wykonujemy raz lewą a raz prawą ręką, umieszczając tę drugą za głową.
2. Faza druga dotyczy pozycji na leżąco ze złożonym kocem lub poduszką pod ramieniem po stronie badanej piersi. Używając opuszków palców drugiej ręki uciskamy pierś lekko naciskając trzema środkowymi palcami zataczając drobne kółeczka wzdłuż piersi, z góry na dół i z powrotem. To samo robimy z prawą piersią. W ten sposób sprawdzamy, czy nie znajdują się w piersi stwardnienia lub guzki. Na koniec wyjmujemy rękę spod głowy, kładziemy ją wzdłuż tułowia i badamy pachy. Sprawdzamy, czy nie ma powiększonych węzłów chłonnych.
Jeśli nie masz jeszcze 20 lat nie musisz badać swoich piersi, możesz jednak poczytać o samobadaniu i oswoić się z myślą, że będzie to jedna z najregularniej wykonywanych czynności w Twoim życiu.
Pamiętaj, że :
- nie badasz się po to by wykryć guza , tylko po to, aby upewnić się, że go nie ma,
- najlepiej badać się zawsze tydzień po menstruacji , a po menopauzie raz w miesiącu np. w każdą pierwszą sobotę miesiąca – ustaw przypomnienie w telefonie!
- gdy zauważysz coś niepokojącego idź do lekarza, nie zwlekaj!
- nie wyciągaj pochopnych wniosków - nie każdy guzek jest rakiem, idź koniecznie do lekarza.
Nie bój się - badaj się! Poznaj siebie i swoje piersi, to najlepszy sposób na zachowanie kontroli nad swoim zdrowiem.
Małgorzata Michalska
Specjalista Zdrowia Publicznego
