Jeszcze nie tak dawno prawie każde dziecko kojarzyło tran tylko z jednym- odrażającym zapachem i wstrętnym smakiem. Zmuszane przez rodzica do picia kilku łyżek tranu dziennie, w konsekwencji-znienawidziło jego smak, a w dorosłym życiu unikało jak ognia. Stąd w ostatnim stuleciu odnotowano 85% spadek spożywania tranu. Specjaliści jednak coraz częściej podkreślają konieczność powrotu do dawnych zwyczajów – zwłaszcza w kwestii spożywania tranu i jego dobroczynnego wpływu na nasze zdrowie.
Czym jest tran?
Tran to ciekły tłuszcz otrzymywany ze świeżej wątroby ryby dorsza lub innych ryb z rodziny dorszowatych . Posiada charakterystyczną woń i smak. W tranie zawarte są duże ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych, a szczególnie wyjątkowo wartościowych kwasów omega-3, omega-6 i witamin (głównie A i D). W mniejszych ilościach występuje witamina E.
Właściwości tranu.
Zawarte w tranie nienasycone kwasy tłuszczowe regulują poziom cholesterolu oraz naturalnie obniżają ciśnienie krwi. Dostarczają organizmowi budulca do produkcji hormonów przeciwzapalnych, które usprawniają pracę układu odpornościowego.
Tran stosowany jest jako środek leczniczy w awitaminozach A i D, a także przy krzywicy. Ponadto w dermatologii, w różnych postaciach – najczęściej jako 40% maść tranowa.
Tran jest naturalnym bogatym źródłem tych kwasów, które wspomagają układ krążenia, obniżają poziom złego cholesterolu, obniżają ciśnienie tętnicze, mają działanie przeciwnowotworowe, przeciwdziałają osteoporozie, łagodzą objawy astmy i łuszczycy, a także poprawiają koncentrację i pamięć. Ponadto tran to naturalne źródło witamin A, D i E, które chronią wzrok, zapobiegają tzw. kurzej ślepocie, stanom zapalnym spojówek i rogówki oka a także nadmiernemu rogowaceniu i suchości skóry oraz wysychaniu błon śluzowych. Ponadtowzmacniają uzębienie i kości a także wspomagają wzrost.
Tran zawiera mnóstwo nienasyconych kwasów tłuszczowych, a szczególnie wyjątkowo wartościowych kwasów omega-3, które są bardzo pomocne w schorzeniach kardiologicznych, zaburzeniach pracy serca i wadliwej funkcji naczyń krwionośnych. W naturze oprócz tranu te kwasy występują także w tłustych rybach, na przykład w łososiach, makrelach czy sardynkach, ale akurat ryb jemy nie tylko za mało, ale z roku na rok coraz mniej. I coraz częściej mamy kłopoty z układem sercowo-naczyniowym, nadwagą i cholesterolem.
Warto zauważyć, ze kwasy Omega 3 zawarte w tranie nie tylko doskonale chronią serce, ale także wspaniale pielęgnują kondycję skóry, włosów i paznokci.
Dodatkowo, autorzy "Diety Płaskiego Brzucha" przypisują im ogromne znaczenie wyszczuplające okolice talii.
Dla kogo tran?
Tran dzięki zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych jest przydatny w okresie wytężonej pracy umysłowej i fizycznej, jak również w tych porach roku, gdy szczególnie jesteśmy narażeni na ataki chorobotwórczych bakterii i wirusów. Zwiększone zapotrzebowanie odczuwają dzieci i młodzież w okresie dojrzewania ( miedzy innymi stosowany jest w kuracjach trądziku), ludzie chorzy, zestresowani i osłabieni oraz osoby nadużywające alkoholu i palące papierosy. U dzieci tran wzmacnia uzębienie i kości, działa przeciwkrzywicznie, wspomaga wzrost. Tran należy spożywać w okresie niedużego nasłonecznienia (jesień / zima / wiosna), profilaktycznie 1-2 kapsułki dziennie przez okres miesiąca, aby wzmocnić odporność i odczuć korzystne jego właściwości na funkcjonowanie naszego organizmu.
Dawno temu i dziś.
W latach 60. i 70. XX wieku, w ramach profilaktyki zdrowotnej tran był podawany dzieciom w przedszkolach w formie nieprzetworzonej (płynnej). Dzisiaj stosuje się go jako suplement diety bądź środek.
Walory tranu od dawna doceniają Skandynawowie, którzy żyjąc w trudnych warunkach klimatycznych, profilaktycznie przyjmują tran na wzmocnienie odporności. Ostatnio docenili tran także Brytyjczycy – brytyjskie dzieci będą dostawać tran w szkole. Ma to poprawić ich zdolności umysłowe, koncentrację, a także zachowanie w klasie.
Ponieważ większość z nas nie dostarcza odpowiedniej ilości kwasów Omega 3 w diecie, naukowcy zalecają stosowanie codziennej suplementacji w wysokości 1,000 mg EPA i DHA.
Na szczęście dziś możemy zapomnieć o specyficznym smaku i zapachu tranu- jest bowiem kilka opcji równie„zdrowych” -kapsułki tranowe lub tran smakowy ,dlatego już nie musimy „uszlachetniać” tranu domowymi sposobami, dodając sok z cytryny czy z malin. Tran miętowy smakuje prawie jak cukierki "pinie", a cytrynowy czytruskawkowy naprawdę jest smaczny.
Uwaga! Jeżeli nawet po połknięciu drażetki z tranem nie czujesz się komfortowo i czujesz jego smak w ustach, spróbuj przechowywać lek w zamrażalniku i przyjmować go jedynie w trakcie trwania posiłku. nie rozgryzaj kapsułki i popijaj ją dużą ilością płynów.
Zachęcam wszystkich-młodych i starszych do spożywania tranu. Myślę, że powrót do starej, sprawdzonej metody przyniesie wiele korzyści- już nasze babki wiedziały, że tran to źródło zdrowia i urody, a liczne badania naukowe pokazują, że wiele w tym racji!