Artykuły medyczne,  Artykuły zdrowie

Nie zawal! Wybierz życie! Inauguracja ogólnopolskiej akcji edukacyjnej

25 października rusza ogólnopolska akcja „Nie zawal! Wybierz życie”.
Jej celem jest  edukacja zarówno pacjentów po przebytym zawale, jak i środowiska medycznego, w zakresie konieczności podejmowania działań zmierzających do redukcji śmiertelności w fazie poszpitalnej Ostrych Zespołów Wieńcowych. Opiekę merytoryczną nad akcją objęło Polskie Towarzystwo Kardiologiczne.

Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce. Co roku umiera z ich powodu ponad 170 tys. osób, przy czym 20 tys. spośród nich to zgony związane z wystąpieniem Ostrych Zespołów Wieńcowych (OZW)[1]. Wysoka śmiertelność odnotowywana jest nie tylko w pierwszych tygodniach po wystąpieniu OZW, ale także w czasie kolejnych miesięcy. Według statystyk jest to ponad 15% zgonów
w ciągu roku od wystąpienia zawału, do ponad 33% zgonów w ciągu kolejnych 4 lat[2]. 

Postęp w kardiologii interwencyjnej sprawił, że śmiertelność z powodu OZW od początku lat dziewięćdziesiątych zmniejszyła się aż o 30%[3]. Dzisiaj każdy pacjent z objawami zawału może liczyć na natychmiastową pomoc. Obecnie w Polsce funkcjonuje ponad 120 dobrze wyposażonych pracowni hemodynamicznych (cath-lab), co oznacza, że jedna pracownia przypada na ponad 300 000 mieszkańców. To doskonały wynik na tle innych krajów europejskich. Jednak postępowi w dziedzinie kardiologii i kardiochirurgii nie towarzyszyła równolegle zmiana w zakresie kontynuacji opieki nad pacjentem po przebytym zawale. Konsekwencją tego stanu są alarmujące dane, według których, w ciągu roku po przebytym incydencie umiera co 6 pacjent.

Problem leczenia chorych po Ostrych Zespołach Wieńcowych nadal pozostaje kwestią do rozwiązania. Wciąż odnotowywana jest bowiem zbyt wysoka śmiertelności wśród pacjentów w ciągu 12 miesięcy po wystąpieniu OZW. Ciągle niedoceniana jest rola kardiologicznej prewencji wtórnej – mówi  prof. Janina Stępińska, Prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Pacjenci po wyjściu ze szpitala powinni mieć właściwą opiekę lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, możliwość rehabilitacji, w razie potrzeby zagwarantowany łatwiejszy dostęp do kardiologa oraz szansę na korzystanie z nowoczesnych terapii, które zmniejszają ryzyko śmierci z przyczyn sercowo-naczyniowych. Stworzenie właściwego systemu, wymaga zaangażowania zarówno środowiska lekarskiego, jak i płatnika, osób i instytucji decydujących o kształcie systemu ochrony zdrowia publicznego. Nie jest to proste, wymaga czasu, ale przełoży się na poprawę rokowania chorych. Natomiast do obowiązków nas wszystkich należy edukacja chorych po zawale – dodaje prof. Stępińska.

Akcja edukacyjna „Nie zawal! Wybierz życie” to pierwszy krok w szukaniu rozwiązania problemów związanych z leczeniem i edukacją pacjentów po przebytym zawale. Towarzyszy jej dyskusja, z udziałem środowisk lekarskich i opiniotwórczych, która służyć ma wypracowaniu systemowych rozwiązań, służących zmianie modelu opieki nad pacjentami z OZW w fazie poszpitalnej. Eksperci wskazują na kilka istotnych obszarów, których dopracowanie przyniosłoby wyraźne efekty w postaci większej przeżywalności chorych. Jednym z nich jest dostęp do rehabilitacji kardiologicznej
w oddziałach i szpitalach rehabilitacyjnych. Niedostateczna jest dostępność rehabilitacji ambulatoryjnej, którą prowadzą nieliczne, nierównomiernie rozmieszczone na terenie kraju ośrodki. Tymczasem rehabilitacja kardiologiczna może zmniejszyć śmiertelność pacjentów o około 20-25% i zmniejszyć ryzyko kolejnego zawału mięśnia sercowego w 12-miesięcznej obserwacji[4].

Brak kompleksowej, długoterminowej opieki nad chorymi sprawia, że w pewnym sensie niweczone są sukcesy kardiologii interwencyjnej. Chorzy mają utrudniony dostęp do rehabilitacji kardiologicznej. Do specjalistycznych ośrodków kierowanych jest zaledwie 17% chorych. Są też w Polsce województwa, w których ośrodków rehabilitacyjnych nie ma, np. województwo podlaskie – mówi prof. UJ, dr hab. med. Dariusz Dudek, Przewodniczący Asocjacji Interwencji Sercowo-Naczyniowych PTK. Zupełnie innym problemem jest poziom edukacji pacjentów. Chorzy nie wiedzą o podwyższonym ryzyku kolejnych incydentów sercowo-naczyniowych. Poza tym, kiedy następuje okres lepszego samopoczucia odstawiają leki, nie konsultując tej decyzji z lekarzem. Stąd niezwykle ważne jest, aby uświadamiać pacjentom istotną rolę stosowania się
do zaleceń lekarzy i to nie tylko pod kątem farmakoterapii, ale również utrzymania odpowiednio zbilansowanej diety, przeprowadzania regularnych badań kontrolnych, czy chociażby zaprzestania palenia –
podkreśla prof. Dudek.

Jednym z narzędzi akcji „Nie Zawal Wybierz życie” są poradniki
i materiały edukacyjne, skierowane do pacjentów. W ramach akcji przygotowane zostały ulotki i plakaty, które dystrybuowane będą w ośrodkach kardiologii interwencyjnej, a zwłaszcza w oddziałach intensywnej terapii kardiologicznej, do których trafiają chorzy po interwencji oraz w ośrodkach rehabilitacji kardiologicznej. Mają one na celu zwrócenie uwagi na konieczność stosowania się do zaleceń lekarskich w różnych aspektach leczenia. Z myślą o pacjentach oraz ich najbliższych poradnik przygotowano w wersji drukowanej oraz elektronicznej. Jest to kompendium wiedzy na temat leczenia i postępowania po zawale. Przygotowana została również płyta z przykładowym zestawem ćwiczeń rehabilitacyjnych. Wraz z inauguracją akcji uruchomiona została strona internetowa, zawierającą szereg niezbędnych informacji, z jakimi pacjenci po przebytym zawale powinni się zapoznać, chcąc żyć dłużej zdrowo i aktywnie. Więcej szczegółów znajduje się na stronie www.niezawal.pl.

Merytorycznie akcję wspierają uznani specjaliści kardiolodzy: prof. dr hab. med. Janina Stępińska, prof. UJ dr hab. med. Dariusz Dudek, prof. dr hab n. med. Piotr Dylewicz oraz seksuolog – dr n. med. Andrzej Depko.


 


[1] Rocznik Demograficzny, GUS, 2010

[2] Ogólnopolski Rejestr Ostrych Zespołów Wieńcowych PL-ACS

[3] ibidem

[4]     Rehabilitacja po zawale serca w dobie leczenia interwencyjnego Wojciech Kapko: Kardiologia Polska 2010; 68, 11: 1305–1307

 Patrz więcej: kardiologia

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *