Jak walczyć z pyłami zawieszonymi?

Najczęściej z pojęciem pyłów zawieszonych spotykamy się w kontekście smogu. Są to jedne z najniebezpieczniejszych substancji znajdujących się w powietrzu. Skąd bierze się ich szkodliwość, jak działają na organizm?

 

Czym są pyły zawieszone?

 

Określenie konkretnego składu aerozoli atmosferycznych (znanych jako pyły zawieszone) nie jest możliwe. Jest to bowiem mieszanina najróżniejszych substancji, zarówno stałych i ciekłych, które powstają na skutek niskiej emisji i trafiają do atmosfery. Można wyróżnić jednak związki, które wchodzą w ich skład najczęściej, a są to: azotany, siarczany, amoniak, tlenki (siarki, glinu, żelaza) oraz sole. Wszystkie mają formę mikroskopijnych cząstek, a zależnie od ich wielkości dzielimy je na dwie, czasem trzy lub cztery grupy: pyły zawieszone PM10, PM2.5, PM1 i PM0.1. Skrót “PM” oznaczacza cząstkę stałą (ang. Particulate Matter), a następująca po nim liczba określa maksymalną wielkość frakcji w mikrometrach.

 

Pyły PM2,5 a PM10

 

Główny podział opiera się na dwóch grupach: pyłach zawieszonych PM10 i PM2.5.

PM10 są to te cząstki, których średnica nie przekracza 10 μm. Jest to wielkość 5-7 razy mniejsza od grubości włosa! Pyły te przy każdym wdechu bez problemu przedostają się do naszych płuc i oskrzeli, podrażniają drogi oddechowe, powodują astmę, a w skrajnych przypadkach prowadzą do nowotworów płuc i krtani.

PM2.5 składa się z bardzo drobnego pyłu, którego cząstki nie przekraczają wielkości 2,5 μm. Stanowią nawet 75% pyłów PM10 znajdujących się w atmosferze. Są one szczególnie niebezpieczne dla zdrowia, ponieważ ze względu na mikroskopijne rozmiary trafiają nie tylko do pęcherzyków płucnych, ale bez trudu wnikają do systemu krwionośnego.

 

Wpływ pyłów zawieszonych na zdrowie

 

Lekarze są zgodni co do tego, że aerozole atmosferyczne mają bardzo negatywny wpływ na nasze zdrowie. Stanowią one jedne z najbardziej kancerogennych związków znajdujących się w powietrzu, a powodują przede wszystkim nowotwory krtani i płuc. Ponadto ich działanie skutkuje szeregiem innych chorób, takich jak infekcje dróg oddechowych, choroba niedokrwienna serca, a nawet zawał. Szacuje się, że na skutek tych dolegliwości co roku umiera przedwcześnie ok. 40 tys. Polaków.

Szczególnie narażone są kobiety w ciąży, dzieci i osoby starsze. Pyły zawieszone wpływają na rozwój prenatalny dziecka, mogą powodować wady rozwojowe, mniejszą masę urodzeniową, a nawet prowadzić do poronienia. U dzieci narażonych na działanie aerozoli atmosferycznych częściej pojawiają się alergie, astma, problemy z koncentracją i ciągłe uczucie zmęczenia. Dorośli i osoby starsze również mogą cierpieć z powodu tych dolegliwości, a ponadto narażeni są na nadciśnienie tętnicze, miażdżycę oraz zaburzenia płodności i układu nerwowego.

 

Jak sprawdzić poziom pyłów zawieszonych w mojej okolicy?

 

Poziom pyłów zawieszonych i innych szkodliwych związków w atmosferze możemy sprawdzić w wielu źródłach. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska posiada stacje pomiarowe rozlokowane po całej Polsce, a zebrane informacje udostępnia na swojej stronie internetowej. Inne witryny, jak np. Airly lub Smogmap, korzystają z tych danych (czasem również z własnych stacji) i prezentują je w przystępnej formie. Dla osób, które lubią korzystać ze smartfonów, powstało wiele aplikacji mobilnych, takich jak Kanarek, które na bieżąco informują o jakości powietrza w okolicy.

Są to jednak dane uśrednione i dotyczące pewnego obszaru. Jeśli chcemy znać konkretne ilości zanieczyszczeń w swoim domu lub miejscu, najlepiej zaopatrzyć się w niewielki, domowy miernik jakości powietrza. Przykładem może być kompaktowa stacja pomiarowa Ecolife Air Sensor, która mierzy poziom pyłów zawieszonych PM10 i PM2.5, lotnych związków organicznych oraz inne parametry, takie jak temperatura, wilgotność i ciśnienie. W tym przypadku dokładnie informacje numeryczne przedstawiane są w aplikacji, jednak istnieją czujniki z wyświetlaczem, nie które nie mają konieczności łączenia się z wifi.

 

Ochrona przed pyłami

 

Mając świadomość wszystkich negatywnych konsekwencji, jakie niesie ze sobą wdychanie pyłów zawieszonych, coraz więcej osób decyduje się przed nimi chronić. Poruszając się po mieście najłatwiejszym sposobem jest korzystanie z maski antysmogowej. Producenci oferują coraz więcej modeli o różnorodnym designie i przeznaczeniu, a dzięki wykorzystywanym filtrze HEPA usuwają zarówno cząstki PM10 jak i PM2.5.

Jednak aerozole atmosferyczne stanowią zagrożenie dla zdrowia również wtedy, kiedy spędzamy czas w domu. Bez trudu dostają się do środka za każdym razem, kiedy otwieramy okna i drzwi. Razem z lotnymi związkami organicznymi (LZO), które znajdują się w większości budynków, tworzą bardzo szkodliwą mieszankę. Najskuteczniejszym sposobem ochrony przed ich działaniem jest po prostu pozbycie się ich z otoczenia. W tym celu najlepiej sprawdzają się domowe oczyszczacze powietrza.

Liderem w branży oczyszczaczy powietrza jest japońska firma Sharp. Największą popularnością cieszy się ich model KC-D40EUW, który cechuje optymalny stosunek jakości do ceny. Wykorzystany w nim filtr HEPA H13 usuwa pyły zawieszone PM10 i PM2.5 ze skutecznością sięgającą 99,97%, a węgiel aktywny pozbywa się LZO oraz innych zanieczyszczeń gazowych. Oczyszczone powietrze przechodzi przez filtr nawilżacza i nabiera odpowiedniej wilgotności, a jonizator Plasmacluster wspiera cały proces, eliminując z powietrza wirusy, pleśń i grzyby.

Oczyszczacz powietrza Sharp KC-D40EUW przeznaczony jest do pomieszczeń o wielkości maksymalnej wynoszącej 26 m2, sprawdzi się więc w większości polskich mieszkań. Praca oczyszczacza to najlepszy sposób na pozbycie z domu wszystkich pyłów zawieszonych.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *