Artykuły medyczne,  Artykuły zdrowie

Wolne rodniki. Jaką pełnią rolę w organizmie?

Za stan naszego zdrowia w dużej mierze odpowiadamy sami tzn. w sposób jaki żyjemy, gdzie mieszkamy, co spożywamy. Jednak niewiele osób wie co kryje się pod definicją zdrowego trybu życia, a jeszcze mniej zdaje sobie sprawę jaką rolę pełnią wolne rodniki. Pomagają czy szkodzą?

Wolne rodniki

 

Są to atomy o dużym potencjale wchodzenia w reakcje, którym na ostatniej (zewnętrznej) powłoce brak jednego sparowanego elektronu. Zatem jego celem jest oddanie lub zabranie elektronu od innej cząsteczki. Rekcje takie przebiegają szybko i dynamicznie. Życie wolnego rodnika określa się na 2,5 ns. Tyle czasu zajmuje proces dezaktywacji. Może się to stać na skutek spotkania innego wolnego rodnika lub antyoksydantu. Często jednak dochodzi do wymiany elektronowej z atomami komórki co powoduje jej uszkodzenie. W pierwszej kolejności dotyka to błony komórkowej, a następnie kodu genetycznego, który zostaje zmutowany i w konsekwencji prowadzi do programowanej śmierci komórki (apoptozy). Wolny rodnik atakujący inny atom powoduje, że on sam staje się wolnym rodnikiem, ponownie szukającym elektronu. Stan taki nazywamy reakcją łańcuchową.

 

Stres oksydacyjny

 

W organizmie panuje równowaga pomiędzy wolnymi rodnikami, a zwalczającymi je antyoksydantami. W momencie niedoboru antyutleniaczy lub nadmiaru wolnych rodników dochodzi do stresu oksydacyjnego. Zwielokrotnione ilości wolnych rodników wchodzą w reakcję ze wszystkim co napotkają na swojej drodze. Właściwie nie ma organu którego nie są wstanie zaatakować, dlatego czasami organizm potrafi je wykorzystać do pożytecznej roli jaką jest obrona przed bakteriami i wirusami. Stres oksydacyjny wywoływany z dużą częstotliwością powoduje choroby i pogorszenie systemu odporności. Zauważyć to można, gdy wolne rodniki atakują skórę i osłabiają włókna kolagenu co w konsekwencji objawia się przyspieszonym zanikiem tkanki skórnej, cellulitem i zmarszczkami.

 

Rola w organizmie

 

Do tej pory udało się ustalić, że wolne rodniki są przyczynami wielu chorób np. nowotworów, zaćmy, udaru mózgu czy miażdżycy. Mogą być powodem bezpłodności ale także co istotne przyczyną starzenia organizmu. W dużej mierze udowodniono, że te procesy znacznie przyspieszają. Wynika to z braku naturalnie produkowanego w organizmie antyoksydantu- glutationu. Jeśli z wiekiem jest go coraz mniej, a wolnych rodników wciąż tyle samo to naturalne jest, że szkody wywołane przez wolne rodniki będą większe. Dlatego zalecane jest prowadzenie zdrowego trybu życia takiego jak długie spacery na świeżym powietrzu, odpowiednie odżywianie (owoce, warzywa), rezygnacja z używek ( alkohol, papierosy), dbanie o długość snu, relaks i unikanie stresu.

 

Antyoksydanty

 

Warto swoją dietę oprzeć na ciemnych owocach tj. jagody, borówki, czarne porzeczki i czerwone winogrona. Z warzyw bogatych w antyoksydanty warto wybrać marchew, pietruszkę pomidory, kapustę czy buraka ćwikłowego. Zaleca się wzbogacenie diety o owoce morza i cytrusy. Ważne jest, aby wszystko co spożywamy było wolne od wszelkiej chemii, gdyż przetworzone pożywienie ma zdecydowanie mniejszą ilość antyoksydantów, a nawet może być szkodliwe ze względu na obecność np. pestycydów. Naturalnymi antyoksydantami są witaminy A, C i E. Dwie ostatnie należy uzupełniać razem gdyż witamina C pozwala odbudować się witaminie E. Natomiast witamina A nie jest wskazana dla palaczy papierosów. Minerałami istotnymi w walce z wolnymi rodnikami są selen, cynk, mangan i miedź.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *